Bozok Üniversitesi’nde görev yapan 43 akademisyen, doğada kendiliğinden yetişen, binlerce yıllık geleneksel kullanımıyla dikkatİ çeken, modern tıbbın da etkisini kanıtladığı belirtilen sarı kantaron bitkisi ile ilgili alan taraması yaptı. Toplanan bitkilere ilişkin elde edilen bilgiler, farklı branşlarda uzman akademisyenler tarafından “Sağlık Bilimleri Açısından Sarı Kantaron” adlı kitap haline getirildi. Kitabın editörlüğünü üstlenen Prof. Dr. Hamdi Temel, sarı kantaron bitkisinin depresyon tedavisinde kullanılan etkili bileşenlerinden cilt yenileyici özelliklerine, enfeksiyon hastalıklarında destekleyici kullanımından nöroprotektif etkilerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu söyledi.

Haber: Seyfi Çelikkaya

(YOZGAT) – Bozok Üniversitesi’nde görev yapan 43 akademisyen, doğada kendiliğinden yetişen, binlerce yıllık geleneksel kullanımıyla dikkatİ çeken, modern tıbbın da etkisini kanıtladığı belirtilen sarı kantaron bitkisi ile ilgili alan taraması yaptı. Toplanan bitkilere ilişkin elde edilen bilgiler, farklı branşlarda uzman akademisyenler tarafından “Sağlık Bilimleri Açısından Sarı Kantaron” adlı kitap haline getirildi. Kitabın editörlüğünü üstlenen Prof. Dr. Hamdi Temel, sarı kantaron bitkisinin depresyon tedavisinde kullanılan etkili bileşenlerinden cilt yenileyici özelliklerine, enfeksiyon hastalıklarında destekleyici kullanımından nöroprotektif etkilerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu söyledi.

Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hamdi Temel, çalışmada kantaronun geleneksel bilgiden modern bilime uzanan yolculuğunun, bilimsel metodolojiyle harmanlanarak ele alındığını, kitabın yalnızca sağlık bilimleri alanında çalışan akademisyen ve profesyoneller için değil, aynı zamanda bitkisel tedavi yöntemlerine ilgi duyan herkes için önemli bir başvuru kaynağı olacağını aktardı. Çalışmanın multidisipliner bir yaklaşımla eczacılıktan tıbbi farmakolojiye, biyokimyadan fitoterapiye kadar birçok alanı kapsayan zengin bir içeriğe sahip olduğunu kaydeden Temel, sarı kantaron bitkisinin binlerce yıllık geleneksel kullanımıyla dikkati çeken, modern tıbbın ışığında da etkisi kanıtlanmış bir bitki olduğunu bildirdi.

“Tam bir akademik kitap oldu”

Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyeleri olarak her yıl bir kitap çalışması yaptıklarını vurgulayan Prof. Dr. Temel, “Geçen yıl, bir yıl süren Sağlık Bilimleri Açısından Sarı Kantaron kitabımız çıktı. Gerçekten çok önemli bir kitap. Çünkü sarı kantaron hypericum perforatum dediğimiz Latince ismi olan, Anadolu kültürümüzde de oldukça yaygın olan bir şifa bitkisi” dedi ve şöyle devam etti:

“Milattan önce Yunan tarihine de dayanıyor, Çin tarihine de dayanıyor. Bizim kendi tarihimizde halen Ege bölgesindeki insanların, Mersin yöresindeki o bölgedeki insanların evlerinde böyle sarı kantaron toplayıp evlerinde yağlarını elde edip, bunları kullandıklarını görüyoruz. Eliniz yaralandığı zaman, çizildiği zaman, bir yara oluştuğu zaman hemen ilk akla gelen sarı kantaron. Çok doğru bir şeydi gerçekten. Bir çizik, bir yara gördüğünüz zaman sarı kantaron yağını oraya ilave ettiğiniz zaman orada iz bile kalmadığını görüyorsunuz. Bu kadar gerçekten mucizevi şifalı bir bitki. Sadece bu amaçlı kullanmamışlar. Depresyon için kullanmışlar eskiden. Uyku problemi çeken insanlar sarı kantaronu kullanmış. Hem tozunu elde etmişler, kullanmışlar. Hem de ekstrelerini, yağlarını çıkararak kullanmışlar. Halk arasında çok yanlış bilgiler de var. Akademisyenler olarak kitabımızda 43 tane alanında uzman hocayı topladık. İşin hem farmakolojik boyutunu hem biyokimya boyutunu hem mikrobiyal boyutunu hem Kovid ilişkisini hem nörolojik olarak antidepresan özellikleri var mı, Alzheimer’a, Parkinson’a iyi geliyor mu, gelmiyor mu, gıda olarak nasıl kullanmışlar, diş hekimindeki uygulamaları nedir; inanılmaz derecede çok güzel bir kitabımız oldu. Tam bir akademik kitap oldu. İşin endüstriyel boyutunda ve tabii ki ilk girişte biraz botanik ve bitki türlerine de girdi, Ziraat Fakültesi’ndeki hocalarımız. Bu alanda da ilgili çalışmalarını ilk girişte yaptı ama daha sonraki bütün bölümlerimiz sarı kantaronun sağlık bilimleri açısından nasıl etkileri var? Ne yapılması lazım? Mesela sarı kantaron kanser çalışmalarındaki son durum nedir? Bunları bile inceledik.”

Temel, çalışmanın tıp, eczacılık, fen edebiyat, diş hekimliği, gıda mühendisliği gibi alanlarda ders kitabı olarak değerlendirilebileceğini ifade etti.

Çalışmayı yaparken sağlık noktasına odaklandıklarını, kullanımdaki yanlışlıklara da dikkat çekip, uyarılarda bulunduklarını aktaran Temel, sarı kantaronun depresyon, uykusuzluk gibi sorunlara iyi geldiğini ancak sarı kantaron kullanımının, kişilerin bu rahatsızlıklara yönelik ilaç kullanıyor olmaları durumunda çok farklı yan etkileri olabileceğine de dikkati çektiklerini anlattı.

“Eğer eliniz mutfakta çalışırken yandı, hemen oraya sarı kantaron koyarsanız şifasını görürsünüz”

Prof. Dr. Temel, çekilen dişlerin ardından oluşan apselerin tedavisinde de sarı kantaronun kullanılabildiğini bildirerek, şu bilgileri verdi:

“Bunların akademik boyutları detaylı bir şekilde açıklanmış oldu. İlk aklımıza gelen şey gerçekten çok iyi bir yanık ve yara merhemi olarak kullanabiliriz bunu. Eğer eliniz mutfakta çalışırken yandı, hemen oraya sarı kantaron koyarsanız şifasını görürsünüz. Yaralanma meydana geldi, hemen sarı kantaronu kullanabilirsiniz. Uyku problemi çekiyorum dediğiniz zaman bunların hepsi doktor kontrolünde kliniksel olarak kontrol edilmesi gerekiyor ama eğer siz hafif şiddette bir depresyonunuz varsa kafanız bir şeye takıldı falan belki o zaman sarı kantaron kullanabilirsin ama bunu siz bir tedavi amaçlı olarak eskiden kullanıldığı gibi biz şu an kullanabilirsiniz diyemiyoruz. Bunları kitabımızda işledik. Kanser çalışmalarıyla ilgili inanılmaz derecede çalışmalar var bunlarla ilgili ama kesinlikle şu kanser türüne iyi geldi falan demek şu an için erken. Bununla ilgili net bilgiler yok doğrusu.”

KARACİ / PAKİSTAN – Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi ve Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hamdi Temel, Pakistan’da düzenlenen 6. Uluslararası Biyolojik Araştırmalar ve Uygulamalı Bilimler Konferansı (IBRAS-2026)’nda mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin çarpıcı bilimsel bulgular paylaştı.

20–22 Ocak 2026 tarihleri arasında Karachi’deki Jinnah University for Women ev sahipliğinde gerçekleştirilen konferans, biyoloji ve uygulamalı bilimler alanında dünyanın önde gelen bilim insanlarını bir araya getirdi. İngiltere, ABD, İtalya, Türkiye, Çin, Suudi Arabistan, İsveç ve Azerbaycan’dan seçkin araştırmacıların katıldığı konferans, küresel bilimsel iş birliklerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir platform olarak değerlendirildi.

Mikroplastikler Organlardan Beyne Kadar Taşınıyor

Konferansın “Research and Innovation in Biotechnology” başlıklı oturumunda davetli ana konuşmacı (Keynote Speaker) olarak yer alan Prof. Dr. Hamdi Temel, “The Silent Journey of Microplastics in the Human Body: From Organs to the Brain and Their Hidden Threat to the Nervous System” başlıklı sunumuyla büyük ilgi gördü.

Prof. Temel konuşmasında mikroplastiklerin biyolojik bariyerleri aşarak akciğer, karaciğer, böbrek ve hatta beyin dokusuna kadar ulaşabildiğini gösteren güncel bilimsel kanıtları paylaştı. Mikroplastiklerin nörotoksik etkilerine dikkat çeken Temel, bu partiküllerin uzun vadede nörolojik hastalıklar, inflamasyon ve hücresel toksisite riskini artırabileceğini vurguladı.

Uluslararası Bilim İnsanlarından Yoğun İlgi

Sunumun ardından düzenlenen bilimsel tartışma oturumunda mikroplastiklerin küresel çevre ve halk sağlığı üzerindeki etkileri tartışıldı. Prof. Temel’in çalışmaları, katılımcılar tarafından “çevresel toksikoloji ve halk sağlığı açısından kritik bir uyarı” olarak değerlendirildi ve bilimsel açıdan büyük takdir topladı.

Prestijli Uluslararası Platform

IBRAS-2026 Konferansı’nın açılışında ABD Albany Üniversitesi’nden Dr. Haider A. Khwaja hava kirliliği ve smog üzerine plenary konuşma yaparken, Karolinska Institutet’ten Prof. Dr. Ute Römling, NUST’tan Prof. Dr. Fazal Adnan ve İslam Üniversitesi’nden Dr. Syed Ali Zaidi gibi dünya çapında bilim insanları da çağrılı sunumlar gerçekleştirdi.

Konferans, Jinnah University for Women Fen Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Narmeen Zakariya Bawany başkanlığında düzenlenirken, açılış törenine Sindh Yükseköğretim Komisyonu Başkanı Prof. Dr. S. M. Tariq Rafi de onur konuğu olarak katıldı.

Türkiye’den Küresel Bilime Katkı

Prof. Dr. Hamdi Temel’in mikroplastikler üzerine yaptığı çalışmalar, daha önce yayımladığı kitaplar ve akademik araştırmalarla da uluslararası literatürde dikkat çeken önemli katkılar arasında yer alıyor. Temel, özellikle mikroplastiklerin toksik etkileri ve insan sağlığına olası riskleri konusunda öncü çalışmalar yürüten bilim insanları arasında gösteriliyor.

Türkiye’nin değişik üniversitelerdinden Türk bilim insanları, Türkiye’nin en stratejik madenlerinden biri olan Bor’un sağlık, ortopedi ve travmatoloji alanındaki kullanım potansiyelini düzenlenen online seminerde ele aldı.

Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği (TOTBİD) ve Türk Ortopedik Araştırma Konseyi (TOAK) iş birliği ile düzenlenen çevrimiçi seminerde, “Bor: Sağlıkta, Ortopedi ve Travmatolojideki Yeri ve Araştırma Alanları” başlığı altında bilim dünyası bir araya geldi. 30’un üzerinde seçkin akademisyenin katılımıyla gerçekleşen etkinlikte, bor mineralinin tıbbi geleceği tüm yönleriyle tartışıldı.

Moderatörlüğünü Prof. Dr. İrfan Esenkaya ve Prof. Dr. Murat Korkmaz’ın üstlendiği seminer, moderatörlerin açılış konuşmalarıyla başladı. Ortopedi alanındaki bilimsel araştırmaların önemine vurgu yapılan açılışta, yerli kaynakların tıbbi teknolojilere entegre edilmesinin stratejik değeri ön plana çıkarıldı.

Bor Sadece Bir Maden Değil, Bir Şifa Kaynağı

Seminerin açılış sunumunu gerçekleştiren Prof. Dr. Hamdi Temel, bor elementinin sanılanın aksine sadece sanayi metali olmadığını, insan sağlığı için “elzem” bir mikrobesin olduğunu vurguladı. Temel, sunumunda şu kritik noktalara dikkat çekti:

• Yaşamsal Fonksiyonlar: Borun insan vücudunda kalsiyum, magnezyum ve fosfor gibi minerallerin dengelenmesinde anahtar rol oynadığı; özellikle kemik gelişimi, beyin fonksiyonları ve bağışıklık sistemi üzerinde doğrudan etkili olduğu belirtildi.
• Anti-Kanser ve Anti-Oksidan Potansiyel: Sunumda, bor bileşiklerinin antikanser özellikleri ve yaraların iyileşme sürecini hızlandıran “yara iyileştirici” etkisi üzerine yapılan güncel araştırmalara yer verildi.
• Türkiye’nin Stratejik Gücü: Dünya bor rezervlerinin %73’ünden fazlasına sahip olan Türkiye’nin, bu madeni katma değeri yüksek tıbbi ürünlere (ilaçlar, cerrahi malzemeler, implant kaplamaları) dönüştürmesinin bir “ulusal görev” olduğu mesajı verildi.

Sağlıkta Kullanım ve Ortopedik Başarılar

Etkinliğin devamında Op. Dr. Osman Muhammed Özbay (Gaziantep İslahiye DH), borun genel sağlık üzerindeki etkileri ve güncel kullanım alanları hakkında detaylı bir sunum gerçekleştirdi. Programın son konuşmacısı olan Op. Dr. Enes Erdi Kapukaya (Siirt Eğitim ve Araştırma Hastanesi), özellikle doktora/uzmanlık tezi kapsamında yürüttüğü “Bor nitrür ve borik asit kompoziti ile kaplı plakların kırık iyileşmesi üzerine etkisi” başlıklı çalışmasında, söz konusu kompozitin hem kırık iyileşme sürecinde hem de anti-enfektif etkiler açısından anlamlı ve olumlu sonuçlar ortaya koyduğunu belirtti. Dr. Kapukaya, elde edilen bulguların bu plakların ortopedi alanında yenilikçi bir yaklaşım ve potansiyel bir buluş niteliği taşıdığını gösterdiğini katılımcılarla paylaştı.

İnteraktif Tartışma: 30 Akademisyen, Tek Odak

Türkiye’nin farklı üniversitelerinden 30’u aşkın alanında uzman hocanın katıldığı seminer, sadece bir sunum dizisi olarak kalmadı. Soru-cevap bölümünde katılımcıların aktif katkılarıyla zenginleşen etkinlikte, borun ortopedik implantlarda kullanımı, kemik erimesi tedavisi ve cerrahi operasyonlar sonrası iyileşme süreçlerindeki potansiyeli derinlemesine tartışıldı.

TOTBİD ve TOAK çatısı altında gerçekleştirilen bu vizyoner buluşma, yerli ve milli bir kaynak olan borun dünya tıp literatüründe daha güçlü bir yer alması için atılan en somut adımlardan biri olarak kayıtlara geçti.