Bizimle iletişime geçin

Haberler

Kanser olmamızın sebepleri arasında plastik ürünlerde var mı? (Malatyaobjektif.com için verdiğim röportaj)

Yayınlanma

Tarih

Hamdi Temel kimdir?

Uzun yıllar Dicle Üniversitesinde çalıştıktan sonra Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalına profesör olarak atandım. Kimya ve sağlık yönetimlerinde iki lisansımı tamamdım. Kimya ve Farmakoloji ve Toksikoloji alanlarında iki doktora yaptım.   Yaklaşık 14 yıldır profesör olarak çalışmaktayım. D.Ü. Eczacılık fakültesinin kurucu dekanıyım ve Dicle Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma laboratuvarını kurarak iki kurumdan akredite olmuş eşsiz bir laboratuvar kurarak onun kurucu müdürlüğünü de yaptım. Bu zamana kadar 127 si uluslararası olmak üzere 142 adet yayınım ve 300’den fazla sözlü ve poster sunumlarım vardır. 38 proje tamamladım. Susuz aşk yaşanmaz ve Naylon aşkı öldürür adlı kitaplarım vardır.

 

Plastik ürünler yerine hangi ürünler kullanmalıyız?

Plastik ambalajlı ürünler bizler öyle hapsetmiş ki, ne almak istesek bir plastik ile kaplı olduğunu görüyoruz. İçeceklerimizden tutun, yiyeceklerimize kadar her şey plastikte. Artık annelerimizin yaptıkları sarmalar bile plastik ile kuşatılmış bir durumda. Buna bir dur demek gerekmektedir. O yüzden alternatifler geliştirmeliyiz ama pratik olarak en azından bez torbaların yaygınlaştırılması ve cam kapların teşvik edilmesi gerekmektedir.

 

Plastik kullanımında azalma açıklandı. Bu konu hakkında düşünceniz nedir?

 

15 yıla yakından Türkiye’nin hemen hemen her yerinde konferanslar veriyorum, TV programlarına katılıyorum, radyo söyleşileri yapıyoruz. Benim gibi çok akademisyen ve gönüllü kuruluşlarda bu konuya çok eğildiler ve şuan ki hükümetimizde ciddi önlemler almaya başladı. Yıllar önce naylon poşet kirliliğinden 10 kuruşa kurtuluruz diye bir demecim vardı.  Şuan 25  kuruş oldu çok şükür. Herkes ihtiyacı kadar alıyor ve naylon poşet kirliliği yüzde 75’ler oranda azaldı diye bilgiler geldi. Çok sevindirici haberler.

 

Kanser olmamızın ana sebebi plastik mi?

 

Sadece plastiklere bağlamak doğru değil tabiki. Kanser olma çok etkenlere bağlıdır. Bunlardan bir tanesi de plastik kirliliğinden ortaya çıkan ve çözünmesi sonucu toprağa, bitkiye, hayvana ve sonunda insana geçen kimyasallar olabilir. Çünkü gün geçtikçe kanser hastalıklarında artış söz konusu olmaktadır. Hunharca çevremizi, toprağımızı, suyumuzu kirletiyoruz ve tüm canlılar etkilenerek hasta olmaktayız.

 

Plastik kullanımı minimum seviye indirmek için nasıl önlemler alabiliriz.

Öncelikle neden plastik kaplı ürünlerden uzak durmamız gerektiği doğru bir şekilde anlatılmaktadır. Devlet, üniversiteler, belediyeler, tüm STK’lar bunun için eğitici programlar yapmalıdır. Alternatiflerin çeşitliliği artırılmalı ve pratik şeyler yapılmalıdır. Cam sanayi güçlendirilmeli, tek kullanımlık olmayanlar veya bez torbaların kullanımları teşvik edilmelidir.

 

Dünyadaki ‘’ tıp fakültesi, diş hekimliği, eczacılık, veteriner fakültesi’’ sayılarının artmasına parelel sebep ne?

Sağlık çok önemlidir. Bizler çevremizi , toprağımızı suyumuzu, havamızı ne kadar çok kirletirsek o oranda da sağlık problemleri ile karşılacağız demektir. Tüm canlılar hasta artık ne yazık ki. Bu yüzden sağlık ile ilgilenen tüm fakültelere ihtiyaçlar gün geçtikçe artmaktadır. Nedenlerinden birisi bu olabilir. Çünkü mezun olduklarında mesleklerinin garantisi oldukça fazladır.

 

‘’Naylon Aşkı Öldürür’’ kitabın ana fikri nedir?

Alışveriş yaparken herkeste fazladan naylon poşet alma duygusu oluşmuştu. Bedava diye herkes ihtiyacından çok daha fazlasını alıyordu, bu da sonradan aşka dönüştü. Ama bu aşk naylonların çevreye verdiği kirlilik ve çözünmeden dolayı verdiği zarardan dolayı hastalıklar olarak karşımıza çıktı. Bizde  bu şak öldürür dedik, kitabımızın ismi naylon aşkı öldürür olarak piyasaya çıktı.

 

 

Tüm canlılar plastikten etkilenir mi? Etkilenirse nasıl olur?

Hemen hemen tüm canlılarda mikroplastikler tespit edilmeye başlandı. Topraklarımız kirli, hava kirli, sular kirli artık. Gözle görünmeyen mikroplastikler ile tüm dünyamız kuşatılmış durumdadır. Belki kesin bir kanıt ile mikroplastikler şu hastalıklara zarar veriyor diyemiyoruz. Ama bu kadar mikroplastikler ve onlardaki katkı maddeleri bir gün çok büyük zararlar verdiğini göreceğiz. Okyanuslardaki balinalardan tutun, anne sütüne kadar, içtiğimiz çaylardan tutun, daha dünyaya gelmemiş bebeklere kadar her canlı ve cansız mikroplastiklerden nasibini almaktadır.

 

Koronavirüsün plastik üretimine etkisi nedir?

 

Dolaylı etkisi olabilir, çünkü sağlıklı vücuda koronavirüsün etksi ya çok az oluyor yada hiç etkilemiyor. Bu yüzden sağlıklı bir yaşam tarzımız olursa koronayı rahat atlatabileceğiz. Çünkü gerçekten plastik kirlilikten gelen zararlı kimyasallar ve mikroplastikler sağlığımızı tehdit ediyor. Birde alışverişlerde renkli poşetleri kullanmamak daha doğru çünkü renkli poşetlerde koronavirüsün tutunma ihtimali daha fazla olabiliyor.

Kullandığınız plastik rengi fark eder mi?

Tabiki çok  fark ediyor, özellikle de siyah poşetlerden tamamen uzak durmak gerekiyor. Çevreden toplanan plastikler geri dönüşüm ile naylon poşet yapımda kullanılıyor, belli sıcaklığa getirilmez ise buralarda mikrobiyal kirlilikler oluşma ihtimali çok fazladır. Bir de siyah boya kullanıyorsa ve de ot öldürücü böcek öldürücü ilaçların plastik kaplarıda bu naylon poşet üretiminde kullanılıyor sa vay halimize.

 

‘’Susuz Aşk Yaşanmaz’’ kitabında yazarın vermek istediği mesaj nedir?

 

Tüm canlılar için su çok önemlidir. Günlük ihtiyacımız kadar su içmek zorundayız. Her akşam çoğu programlarda su için diye bilim adamları nasihatlar etmektedir. Ancak hangi suyun içilmesi gerektiği ve neden içilmesi gerektiği iyice bilinmektedir. Çünkü su içmez isek hayat olmaz, bu tüm canlılar için geçerlidir. Eğer su olmaz ise aşk da olmaz, naylon aşkı öldürür’ün devamı niteliğinde bir kitabımdır.

 

Suyun tüm canlılar üzerindeki etkileri nelerdir? Bizler neden su içmeliyiz?

Tüm hastalıkların başı vücudun susuz kalmasındandır diye özetleyebiliriz. Suyu taze su ve bayat su diye ikiye ayırıyoruz. Bayat su hapsedilen su, taze su da akan sudur. Hapsedilen sular; damacanlardan tutun pet şişelerdekilere kadar sudur ve bunları özellikle de güneş ışınlarına çok mazur kalmış ise içmemek gerekmektedir. En doğru su akan sudur.

 

İllerde bulunan belediyelerin su kirliliğine yönelik çalışmaları nasıl olmalıdır?

Eğer belediyelerimiz de se ki bizim suyumuz güvenilirdir. Ozaman tavsiyem belediye sularının içilmesidir. Çünkü musluklardan gelen sular akan sulardır. Belediyelerimize çok önemli görevler düşmektedirler ve tam arıtımlarını sağlamaları gerekmektedir. Temiz suların halkımıza verilmesi demek çoğu hastaklardan kurtulmamız veya hasta olmamak demektir.

Bu röportajı yapmamızda emeği geçen Prof. Dr. Hamdi Temel hocama, İdealist Genç Düşünürler Derneği Başkanı Ömer Faruk Argun’a teşekkür ederiz.

Editörler:  Sevda Piliç, Aycan Aslan

Okumaya devam et
Yorum yapmak için tıklayın

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Haberler

Prof. Dr. Hamdi Temel, Mersinli Öğretmenlerle “Proje Kültürü” Seminerinde Buluştu

Yayınlanma

Tarih

Yazar

Bilimsel araştırma ve proje geliştirme alanındaki deneyimlerini öğretmenlerle paylaşan Prof. Dr. Hamdi Temel, güçlü bir proje kültürünün eğitimde yenilikçiliğin ve sürdürülebilir başarının temelini oluşturduğunu vurguladı.

Mersin Valiliği İl Millî Eğitim Müdürlüğü Ortaöğretim Proje Koordinatörlüğü tarafından yürütülen Harezmi Eğitim Modeli çalışmaları kapsamında, 16 Kasım 2026 Pazartesi günü saat 13.00’te “Proje Kültürü” konulu çevrim içi seminer gerçekleştirildi.

Seminere konuşmacı olarak katılan Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hamdi Temel, bilimsel araştırmalar, proje hazırlama süreçleri, disiplinler arası iş birliği ve sürdürülebilir proje kültürünün oluşturulması konularında bilgi ve deneyimlerini paylaştı.

Bir Fikirden Bilimsel Projeye Uzanan Yolculuk

Seminerde, her bilimsel çalışmanın bir merak ve araştırma sorusuyla başladığına dikkat çekilerek, özgün fikirlerin bilimsel yöntemlerle geliştirilmesi, araştırma problemlerinin belirlenmesi, proje hedeflerinin oluşturulması ve uygun finansman kaynaklarına ulaşılması süreçleri ele alındı.

Prof. Dr. Temel, akademik hayatı boyunca yürütücüsü veya araştırmacısı olarak görev aldığı TÜBİTAK, üniversite bilimsel araştırma projeleri, kalkınma projeleri ve Avrupa Birliği Erasmus+ çalışmalarından örnekler sunarak proje geliştirmenin yalnızca teorik bilgiyle sınırlı olmadığını, deneyim, sabır, ekip çalışması ve kararlılık gerektirdiğini ifade etti.

DÜBTAM Deneyiminden Uluslararası Projelere

Seminerin dikkat çeken bölümlerinden birini Prof. Dr. Temel’in geçmişten günümüze yürüttüğü bilimsel projeler oluşturdu.

Özellikle Dicle Üniversitesi bünyesinde kuruluşuna öncülük ettiği Dicle Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜBTAM) örneği üzerinden, bir proje fikrinin kapsamlı bir araştırma altyapısına nasıl dönüştürülebileceği anlatıldı.

Ayrıca TÜBİTAK destekli kimya, çevre, sağlık ve biyoteknoloji araştırmaları; bitkisel ürünlerin biyolojik aktivitelerinin incelenmesi, nanoteknoloji uygulamaları, sürdürülebilir çevre çalışmaları ve uluslararası gençlik projeleri gibi farklı alanlardan örnekler paylaşıldı.

Bu örneklerle, disiplinler arası iş birliğinin ve araştırma altyapısının geliştirilmesinin bilimsel üretkenliğe sağladığı katkılar değerlendirildi.

Okullarda Proje Kültürü Nasıl Oluşturulmalı?

Seminerde, proje hazırlamanın yalnızca yarışmalara katılmak veya destek programlarından yararlanmak amacıyla yürütülen bir faaliyet olarak görülmemesi gerektiği vurgulandı.

Öğrencilerin merak duygularının geliştirilmesi, günlük yaşamda karşılaştıkları sorunlara bilimsel çözümler üretmelerinin teşvik edilmesi ve öğretmenlerin bu süreçlerde rehberlik rolü üstlenmelerinin önemi üzerinde duruldu.

Harezmi Eğitim Modeli’nin birlikte düşünme, tasarlama ve üretme yaklaşımı doğrultusunda, farklı disiplinlerin bir araya gelerek ortak sorunlara çözüm üretmesinin eğitimde yenilikçi bir anlayış oluşturabileceği ifade edildi.

Prof. Dr. Temel, proje kültürünün önemini şu sözlerle özetledi:

“Proje yapmak bir beceridir; ancak proje kültürü oluşturmak, bilimsel düşünceyi bir yaşam biçimine dönüştürmektir. Önemli olan yalnızca proje hazırlamak değil, araştıran, sorgulayan, üreten ve karşılaştığı sorunlara çözüm arayan nesiller yetiştirmektir.”

Bilimsel Düşünceden Toplumsal Faydaya

Seminerin genel değerlendirmesinde bilimsel araştırmaların yalnızca akademik yayınlarla sınırlı kalmaması, elde edilen bilginin toplumsal faydaya, teknolojik gelişmeye ve sürdürülebilir çözümlere dönüştürülmesi gerektiği üzerinde duruldu.

Öğretmenlerin öğrencilerine kazandıracakları araştırma ve proje geliştirme becerilerinin, Türkiye’nin bilimsel ve teknolojik geleceği açısından büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Organizasyona Teşekkür

Seminerin sonunda Prof. Dr. Hamdi Temel, bilimsel düşüncenin eğitim ortamlarında yaygınlaştırılmasına yönelik bu anlamlı organizasyondan duyduğu memnuniyeti dile getirerek şu değerlendirmede bulundu:

“Bilimsel araştırma ve proje geliştirme alanında yıllar içerisinde edindiğim bilgi ve tecrübeleri kıymetli öğretmenlerimizle paylaşmak benim için büyük bir mutluluk oldu. Öğretmenlerimizin yetiştireceği araştırmacı, sorgulayıcı ve üretken gençlerin ülkemizin geleceğine önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum.

Bu anlamlı etkinliğin düzenlenmesine katkı sunan Mersin Valiliğine, Mersin İl Millî Eğitim Müdürlüğüne, Ortaöğretimden Sorumlu Şube Müdürü Sayın Bayram Duman’a, İl Koordinatörü Sayın Nurdan Özel’e ve organizasyonda emeği geçen bütün eğitim yöneticileri ile öğretmenlerimize içtenlikle teşekkür ediyorum.

Bilimin ışığında düşünen, araştıran, üreten ve geleceğe değer katan nesiller yetiştirmek dileğiyle…”

Okumaya devam et

Haberler

Bilim yolculuğumda gurur verici bir gelişme!

Yayınlanma

Tarih

Yazar

Stanford Üniversitesi ve Elsevier verilerine dayanan 2026 yılı “Dünyanın En Etkili %2 Bilim İnsanı” listesinde, kariyer boyu bilimsel etki kategorisinde yer almaktan büyük mutluluk ve onur duyuyorum.
Bilimsel çalışmalarımın uluslararası düzeyde karşılık bulması, araştırma ve üretme azmimi daha da güçlendiriyor.
Bu süreçte birlikte çalıştığım tüm akademisyenlere, araştırmacılara ve öğrencilerime gönülden teşekkür ediyorum.
Bilim üretmeye, araştırmaya ve ülkemize değer katmaya devam edeceğiz. 🇹🇷

Okumaya devam et

Haberler

MERSİN’DE COP31 YOLUNDA GENÇLİK İKLİM ÇALIŞTAYI: GENÇLER BİLİMLE BULUŞTU

Yayınlanma

Tarih

Yazar

Mersin İl Millî Eğitim Müdürlüğü koordinasyonunda düzenlenen “COP31 Yolunda Ulusal Gençlik İklim Çalıştayı”, gençleri bilim insanları ve eğitim yöneticileriyle buluşturdu. İl Millî Eğitim Müdürü Muhammed Özdemirci’nin açılış konuşmasının ardından Prof. Dr. Hamdi Temel, plastiklerin ve mikroplastiklerin çevre, iklim ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini ele alan bir sunum gerçekleştirdi.

COP31 hazırlıkları kapsamında yürütülen proje çerçevesinde, Suphi Öner Öğretmenevinde gerçekleştirilen çalıştayın ana teması “Döngüsel Ekonomi ve Atık Yönetimi” oldu. Programda Prof. Dr. Hamdi Temel, Doç. Dr. Hüdaverdi Arslan ve Dr. Ergin Özkök öğrencilerle bir araya gelerek sürdürülebilirlik, kaynakların verimli kullanılması ve atık yönetimi konularını değerlendirdi.

Özdemirci’den gençlere ilham veren açılış konuşması

Mersin İl Millî Eğitim Müdürü Muhammed Özdemirci, etkileyici açılış konuşmasında gençlerin fikirlerini dinlemenin ve sürdürülebilir bir gelecek için ortak akıl oluşturmanın önemini vurguladı. Doğal kaynakların sınırsız olmadığını hatırlatan Özdemirci; daha az tüketme, dönüştürme ve tasarruf etme kültürünün yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti. Gençlerin çevreye sahip çıkan bir geleceğin kurulmasındaki rolünü öne çıkaran konuşması, çalıştayın amacını güçlü biçimde ortaya koydu.

Prof. Dr. Hamdi Temel, plastiklerin çevre ve sağlık etkilerini anlattı

Özdemirci’nin konuşmasının ardından Yozgat Bozok Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hamdi Temel, plastiklerin üretiminden atık aşamasına kadar çevre ve küresel iklim üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Mikroplastiklerin insan sağlığı açısından önemini bilimsel bulgular çerçevesinde ele alan Temel, maruziyet yollarını ve olası biyolojik etkileri anlattı.

Sunumunda günlük yaşamdan örneklere yer veren Temel; gereksiz tek kullanımlık plastik tüketiminin azaltılması, sıcak gıda ve içeceklerde uygun malzemelerin tercih edilmesi ve ambalajların kullanım talimatlarına uygun kullanılması konusunda öneriler paylaştı.

Dicle Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde yürüttükleri su analizlerine de değinen Temel, ambalajların saklama koşullarının önemini vurguladı. Çevre ve sağlık sorunlarının değerlendirilmesinde toksikoloji, klinik bilimler, farmakoloji ve çevre bilimlerinin birlikte çalışması gerektiğini belirtti.

Temel, sunumunun sonunda destekleri için Mersin İl Millî Eğitim Müdürü Muhammed Özdemirci’ye; organizasyondaki emekleri için Ortaöğretim Şube Müdürü Bayram Duman ve Ortaöğretim Proje Koordinatörü Nurdan Özel’e, katkı sunan akademisyenlere, öğretmenlere ve öğrencilere teşekkür etti.

Öğrencilerin projeleri tek tek incelendi

Açılış konuşmaları ve sunumun ardından Muhammed Özdemirci ve Prof. Dr. Hamdi Temel, çalıştaya seçilerek katılan öğrencilerin projelerini tek tek inceledi. Öğrencilerin çalışmalarını kendi anlatımlarıyla dinleyen Özdemirci ve Temel, gençlerle projeleri üzerine görüş alışverişinde bulundu.

Proje incelemelerinin ardından öğrencilerle hatıra fotoğrafları çektirildi. Gençlerin emeklerini ve çözüm önerilerini görünür kılan bu buluşma, bilimsel çalışmalarını sürdürmeleri ve çevre sorunlarına yönelik yeni projeler geliştirmeleri açısından değerli bir teşvik oluşturdu.

Tematik atölyelerin sonuçları Millî Eğitim Bakanlığına iletildi

Öğleden sonra gerçekleştirilen tematik atölyelerde öğrenciler, mentör öğretmenlerin rehberliğinde karma gruplar hâlinde çalışarak döngüsel ekonomi ve atık yönetimi alanlarında çevre sorunlarına yönelik çözüm önerileri geliştirdi. Farklı bakış açılarını bir araya getiren grup çalışmalarında ortaya çıkan değerlendirmeler ve öneriler, çalıştayın sonuç raporunda toplandı. Hazırlanan rapor, COP31 hazırlık çalışmalarına katkı sunmak amacıyla Millî Eğitim Bakanlığına gönderildi.

Okumaya devam et

Trendler

Prof. Dr. Hamdi Temel © 2020 Tüm hakları saklıdır. Site içerisindeki yazıların izinsiz ve kaynak gösterilmeden paylaşılması yasaktır.

Toplam Ziyaretçi Sayısı

maksibet giriş maksibet film hd izle film izle film hd izle şutbet giriş şutbet oslobet giriş oslobet betmoris giriş betmoris elexusbet giriş favorislot elexusbet giriş